مسئولیت های مالیاتی مدیران شرکت ها

هشدار: ذکر و باز نشر نوشتارهای من و هر نوشتاری که در روزنامه ها یا روی سایت شخصی و وبلاگهایم منتشر شده منحصراً با قید نام و نام خانوادگی ام و همراه با پیوند سایت و وبلاگهایم مجاز است.

زمان مطالعه: ۴ دقیقه

مسئول پرداخت مالیات شرکتها

در موارد بسیاری، مدیران عامل و اعضای هیات مدیره شرکتها پس از آنکه با توقیف اموال مدیران شرکت به وسیله سازمان امور مالیاتی، روبرو شدند برایشان این سوال مطرح می‌شود که بدهی مالیاتی شرکت چه ارتباطی با مدیرعامل یا اعضای هیات مدیره شرکت دارد؟

و سازمان امور مالیاتی، مستند به چه قانونی، اقدام به توقیف حساب بانکی یا اموال و دارایی مدیرعامل یا اعضای هیئت مدیره شرکت بابت بدهی مالیاتی شرکت می نماید؟

در این نوشتار می خواهم پاسخ دغدغه ها، ابهامات و سوالات فراوانی که مدیران عامل و اعضای هیات مدیره محترم شرکت ها در این مورد دارند را بدهم. 

استقلال شخصیت و دارایی شرکت

در حقوق تجارت و مدنی، یک اصل وجود دارد مبنی بر اینکه اشخاص حقوقی، دارای شخصیت مستقل از سهامداران و مدیران خود هستند.

مواد ۵۸۳ و ۵۸۸ قانون تجارت ایران نیز تاکید دارد که شرکت ها و همه اشخاص حقوقی، دارای استقلال شخصیت نسبت به سهامداران و مدیران خود هستند و می توانند دارای کلیه حقوق و تکالیفی شوند که قانون برای انسان ها قائل است مگر حقوق و تکالیفی که بالطبیعه، ویژه انسان است مانند حق پدری و فرزندی و حق ارث و حق نفقه و…

بنابراین، اصل بر این است که دارایی ها و تعهدات شرکتها از دارایی ها و تعهدات صاحبان سهام آنها و از دارایی ها و تعهدات مدیران آن شرکتها جدا و مستقل است.

این اصل می گوید بدهی های شرکت را خود شرکت باید بپردازد و مالیات اعضای هیات مدیره شرکت را نیز خود اعضای هیات مدیره باید پرداخت کنند و بدهی شرکا و سهامداران شرکت را نیز خود سهامداران و شرکای شرکت باید پرداخت کنند

و اصولا نمی توان اموال یک شرکت را بابت بدهی ها و مالیات سهامداران یا مدیران آن شرکت، توقیف کرد و برعکس، نمی‌توان دارایی و اموال یک سهامدار یا یک عضو هیئت مدیره یا مدیر عامل شرکت را بابت بدهی های شرکت توقیف نمود.

مسئولیت تضامنی مدیران شرکت با شرکت در قبال بدهی های مالیاتی

همانگونه که در بالا گفته شد اصولا در برابر تعهدات و بدهی هایی که برای شرکت ایجاد می شود در وهله نخست، خود شرکت باید پاسخگو باشد.

این قاعده، چند استثنا دارد که مهمترین آن بدهی های مالیاتی است.

ماده ۱۹۸ قانون مالیاتهای مستقیم ایران تصریح نموده است که مدیران اشخاص حقوقی، مجتمعا یا منفردا نسبت به پرداخت مالیات های اشخاص حقوقی که مربوط به دوران مدیریت آنها باشد با شخص حقوقی، مسئولیت تضامنی خواهند داشت.

همچنین در ماده ۲۰۲ قانون مالیات های مستقیم ایران تصریح شده است که وزارت امور اقتصادی و دارایی یا سازمان امور مالیاتی کشور می توانند از خروج مدیر یا مدیران مسئول اشخاص حقوقی خصوصی، بابت بدهی مالیاتی شخص حقوقی در دوران مدیریت آنان جلوگیری به عمل آورند.

بنابراین، ملاحظه می فرمایید که قانونگذار در جهت تضمین حقوق دولت برای دریافت مالیات، مدیران شرکتها را (که تصمیم گیرنده اصلی برای دریافت ها و پرداخت های شرکت می‌باشند) برای پرداخت مالیات به دولت با خود شرکت به صورت همزمان در مقابل دولت، مسئول دانسته است.

به سازمان امور مالیاتی و وزارت امور اقتصادی و دارایی، این امکان قانونی را داده است که نسبت به ممنوع الخروج کردن مدیران شرکت یا توقیف اموال و حساب آنها بابت مالیات شرکتی که در آن مدیر بوده اند اقدام نماید.

قانونگذار، بدین ترتیب خواسته است که راه فرار مالیاتی را بر شرکتها و اشخاص حقوقی ببندد و مدیران شرکت ها را برای دوران تصدی اشان در شرکت از جنبه مالیاتی در برابر دولت، مسئول قلمداد نماید.

مسئولیت بدهی و تعهدات شرکت ها با چه کسانی است؟ را نیز مطالعه بفرمایید.

مسئولیت های مالیاتی صاحبان امضای مجاز شرکت

در ماده ۲۰۲ قانون مالیاتهای مستقیم از اصطلاح «مدیر یا مدیران مسئول اشخاص حقوقی» استفاده شده است واژه مسئول این معنی را در ذهن متبادر می کند که قانون گذار به طور مشخص، فقط برخی از اعضای هیات مدیره و مدیران شرکت را مسئول پرداخت مالیات شرکت ها دانسته است.

سازمان امور مالیاتی البته چنین دیدگاهی نداشته و بر اساس نظر شورای عالی مالیاتی و بخشنامه های صادره به واحدهای ذیربط خود، مدیران عامل و همه اعضای هیات مدیره شرکت ها (اعم از دارندگان امضای مجاز و غیر از آنها)  را در قبال پرداخت مالیات شرکت‌ها مسئول می شناخته است

و بابت مالیات شرکتها اقدام به مسدودیت یا توقیف حساب بانکی و اموال و دارایی های مدیران شرکتها (اعم از دارندگان امضای مجاز و غیر از آنها) و اعمال محدودیت ها و ممنوعیت‌های قانونی علیه همه آنان می نموده است تا اینکه بدنبال شکایات بعضی از مودیان مالیاتی و مدیران شرکت‌ها مراتب در هیات عمومی دیوان عدالت اداری مطرح گردید و منجر به صدور دو رای از هیات عمومی دیوان عدالت اداری گردید.

در رای نخست هیات عمومی دیوان عدالت اداری که در بیست و نهم دی ماه ۱۳۸۷ در این باره صادر گردید مسئولیت پرداخت مالیات در شرکت ها صرفا متوجه آن دسته از اعضای هیات مدیره شرکتها که صاحب امضا و ذیصلاح و مسئول در زمینه پرداخت مالیات بر درآمد شرکت در دوران تصدی خود بوده اند دانسته شد و بخشنامه های سازمان امور مالیاتی که خلاف این را مقرر داشته بود باطل گردید.

بدین ترتیب آن دسته از اعضای هیات مدیره شرکتها که صاحب امضای مجاز نبوده اند و مسئولیتی در خصوص پرداخت مالیات شرکت ندارند در قبال پرداخت مالیات شرکت، مسئول شناخته نشدند.

در رای دوم هیئت عمومی دیوان عدالت اداری که در بیست و هفتم بهمن ماه ۱۳۹۳ صادر گردید ممنوع الخروج نمودن مدیران و اعضای هیات مدیره شرکت‌ها بابت بدهی مالیاتی شرکت صرفاً متوجه مدیرانی دانسته شد که صاحب امضای اسناد تعهدآور در دوران تصدی خود بوده اند.

بنابراین با صدور این رأی، تأکید گردید که منظور از مدیر مسئول در شرکتها مدیران صاحب امضای شرکت می باشد فلذا اعضای هیئت مدیره شرکتها که در دوران تصدی خود فاقد امضای مجاز و فاقد اختیار امضای اسناد تعهدآور بوده اند را نمی‌توان ممنوع الخروج نمود.

توقیف اموال مدیران شرکت ها بابت بدهی مالیات شرکت

اداره امور مالیاتی تنها در مواردی می‌تواند اقدام به توقیف اموال و دارایی‌های مدیران شرکت‌ها بابت بدهی مالیاتی شرکت نماید که:

اولاً: بدهی مالیاتی شرکت مربوط به دوران تصدی آن مدیر باشد.

ثانیا: بدهی مالیاتی شرکت در دوران تصدی آن مدیر، قطعیت، یافته باشد.

ثالثا: آن مدیر نیز در دوران تصدی خود از صاحبان امضای مجاز شرکت بوده باشد.

رابعا: بدهی مالیاتی قطعیت یافته شرکت در زمان آن مدیر، بوسیله خود شرکت، یا از محل اموال و دارایی‌های آن شرکت، پرداخت یا تصفیه نشده باشد.

راه‌های تماس

اگر به مشاوره حقوقی یا وکیل در زمینه‌های مرتبط با نوشتارهای من نیاز داشتید یا به برگزاری کارگاه و دوره‌های آموزشی برای خود و مدیران و کارکنان شرکتتان در موارد یاد شده، علاقه‌مند، بودید می‌توانید درخواست خود را با شماره‌های ۸۸۳۲۱۰۸۸ و ۸۸۳۲۳۲۷۹ (گروه حقوقی برهان) در میان بگذارید.

درخواست مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین

3
دیدگاهتان را ثبت کنید

avatar
2 دیدگاه جدید
1 پاسخ به دیدگاه
0 دنبال‌کننده
 
فعال‌ترین دیدگاه
داغ‌ترین دیدگاه
3 نویسندگان دیدگاه
صادق رئیسی کیامحمداحسان اله جنابی جدیدترین ثبت‌کنندگان دیدگاه
  اشتراک  
اطلاع رسانی برای
احسان اله جنابی
مهمان
احسان اله جنابی

سلام
توضیحات شما عالی بود

محمد
مهمان
محمد

سلام وتشکر از شما.اگر شرکت دارایی داشته باشد که کفاف بدهی مالیاتی را بدهد چه باید بکنیم؟؟؟