هشدار: ذکر و باز نشر نوشتارهای من و هر نوشتاری که در روزنامه ها یا روی سایت شخصی و وبلاگهایم منتشر شده منحصراً با قید نام و نام خانوادگی ام و همراه با پیوند سایت و وبلاگهایم مجاز است.

زمان مطالعه: 4 دقیقه

بخش دوم

شرح مواد قانون ماليات برارزش افزوده

در ابتدا یادآوری می شود که قوانين مالياتي اصولاً راجع به دو شخص است:

اول) مؤدي

دوم) سازمان مالياتي

مؤدي بايد حقوق  و قوانین مالیاتی مربوط به خود را به خوبي بداند و سازمان مالیاتی نیز بایستی ضمن اعمال قانون و وصول مالیات، حقوق قانونی مودیان را به دقت پاس بدارد.

همچنین توصیه می‌شود:

آشنایی با حسابداری مالیات بر ارزش افزوده (V.A.T) و طرز استفاده از معافیتهای آن

 

ماده 1- دامنه ی  شمول قانون را بيان مي كند .

ماده 2- مراد از ماليات را بيان مي كند. هرجا نامي از ماليات مي برد مقصود را ماليات برارزش افزوده مي داند.

ماده 3- این ماده ،ارزش افزوده را تعريف مي كند نه ماليات برارزش افزوده را. (ممكن است ارزش افزوده مثبت يا منفي باشد. )

ماليات برارزش افزوده درنهايت نوعي ماليات بر مصرف است. ازاين رو دولتها در كشورهاي پيشرفته تلاش مي ورزند كالاهايي را كه مصرف عمومي آنها ضروري است از ماليات معاف و كالاهايي راكه مصرف زياد آنها مضر است مشمول اين نوع ماليات ها كنند.

كشور ما به طيف وسيعي از كالاهايي كه توليد و مصرف آنها آثار  منفي نیز براي جامعه دارد مانند بنزين ، گازوئيل و نظاير آن يارانه مي دهد كه اين عمل، ماليات منفي و مصرف غیر بهینه ی  منابع محسوب  و موجب افزايش مصرف کالاهای مذکور مي شود. اين يارانه ها هزينه فرصتي به مراتب بيشتر از ارزش افزوده ی  پيش بيني شده براي دولت دارند. بنابراين بهتر خواهد بود به جاي ماليات برارزش افزوده كه در شرايط فعلي دامن توليد را  گرفته و افزایش 3 درصدی قیمت اغلب کالاها و خدمات را موجب شده یارانه های موصوف به تدریج برچيده شود .

ماده 4- براي اينكه راه فرار از ماليات بسته شود قانونگذار عبارت « انتقال كالا از طريق هر نوع معامله » را آورده است كه همه انواع معامله را شامل مي شود.

معني تبصره ی  اين ماده اين است كه اگر توليد كننده كالايي را توليد كرد و آن كالا را براي مصرف خودش برداشت اين مقدار نيز مشمول ماليات برارزش افزوده مي شود. زيرا توليد كننده خودش در اين مورد در نقش مصرف كننده قرار گرفته كه بايستي ماليات برارزش افزوده را بدهد .

ماده 5- این ماده بیان داشته ارائه ی  خدمت در اين قانون يعني انجام خدمت براي ديگري در قبال ما به ازاء .

اولاً: خدمت بايستي خدمت به غير باشد. خدمت به خود مشمول ماليات نيست. (برعكس كالا كه اگر مودي آنرا براي خود هم بردارد بايستي ماليات برارزش افزوده آنرا بدهد .)

ثانياً : درقبال آن خدمت بايستي ما به ازاء آن هم اخذ شود. مثلاً خدمت بدون مزدي كه يك خياط به دوست خود مي دهداز ماليات برارزش افزوده معاف است.

از مقايسه ماده 5 با ماده 4 چنين بر مي آيد كه اگر مودي، كالا را حتي مجاني به ديگري بدهد مشمول ماليات برارزش افزوده مي شود. (مفهوم مخالف بند 6 ماده 12)

بنابراين نسيه فروشي و عدم وصول طلب، دليل برعدم پرداخت ماليات برارزش افزوده نيست.

مواد 6 و 7 – در مورد واردات و صادرات بيان داشته كه كالا تا ورود به منطقه ی  آزاد ماليات ندارد و اگر بخواهد از منطقه ی  آزاد وارد كشور شود بايستي ماليات آن پرداخت شود.

ماده  8-  این ماده تشريح ماده ی 1 تلقي مي شود. در واقع مودي دو نوع است:

1) مودي كه بايستي ماليات را از منابع خودش بدهد. (ماليات مستقيم)

2) مودي كه بايستي ماليات را از ديگران بگيرد و به دولت بدهد. به این دسته از مودیان ،مودي نوع دوم گفته  مي شود . (ماليات غير مستقيم)

مادة 9-  در معاوضه ی  كالا و خدمات هريك از متعاملين جداگانه مشمول ماليات برارزش افزوده خواهند بود. هركالا جداگانه ماليات دارد. تفاوت نمي كند كالا با كالا باشد يا كالا با خدمات.

ماده 10 – در ماليات مستقيم ظرف زمان، سال است و مودی طي يكسال وقت دارد كه فعاليت كند و در پايان سال مالیاتی در صورت سود ماليات بدهد  ولي در اين نوع ماليات (ارزش افزوده)، سال مالياتي معني ندارد. دوره هاي مالياتي را سه ماهه در نظر گرفته است كه هر دوره منطبق با ماهها و فصول شمسي است. در قانون ماليات برارزش افزوده دستگاه مالياتي خود را با ماه و سال مالياتي شركت تطبيق نمي دهد. بلكه شركت بايستي مواعد مالياتي خود را برابر قانون ماليات برارزش افزوده تنظيم كند.

مادة 11- این ماده  منشاء و مبدا بعضي اختلافات است.

اگر تاريخ تحويل كالا و صورتجلسات هردو دريك دوره مالياتي باشد مشكلي نيست. اگر كالا در 31 خرداد تحويل شده ولي صورتجلسات را مثلاً در 12 تير به ما تحويل دادند ماليات برارزش افزوده اين كالا به تاريخ 31 خرداد و درعملكرد سه ماهه اول عمل مي شود. در بند ج منظور از عبارت « از حيث استرداد» يعني محصولي كه صادر شده ديگر ارزش افزوده ندارد. برگ صادراتي به سازمان امور مالیاتی ارائه مي شود و صادره كننده مي تواند ماليات برارزش افزوده اي كه بابت خريد مواد اوليه و …… در مراحل قبلي داده بود را استرداد و دريافت نمايد. درمورد تبصره  ی ذيل اين ماده قابل ذكر است كه هنوز ماشين صندوق در ايران رايج نشده ولي در صورتي كه رايج شود تاريخ ثبت معامله در ماشين صندوق مبناي تاريخ محاسبه و تعلق ماليات برارزش افزوده است .

مواد 12 و 13 –  معافيتهاي قانون مذكور را ذكر كرده است .

دو نکته

نكته ا) در مورد معافيت مالياتي و استرداد ماليات كه در قانون ماليات برارزش افزوده مطرح شده توصيه مي شود اين دو خواسته  به ويژه در تير ماه كه هنگام تسليم اظهار نامه ی  مالياتي و در واقع اوج کار سازمان امور مالیاتی و ماموران مالیاتی است  مطرح نگردد. به همين منظور از آبان ماه تا اسفند ماه بهترين موعد براي پيگيري اين امور است .

نكته 2) قانون مالياتهاي مستقيم كه سالها اجراء شده هم چنان در اجرا ابهام دارد و صدالبته قانون ماليات برارزش افزوده كه به تازگي تصويب شده جاي ابهام دارد .توصیه می شود مودیان مالیاتی از توان و ظرفیت اتحادیه ها و صنوف و اتاق های  بازرگانی  و تعاون  و مشاوران مالیاتی مجرب برای رفع اشکالات و اختلافات بهره ی بیشتری ببرند.

 

همچنین بخوانید:

مالیات خانه‌های خالی در ۱۴۰۰ کلید خورد

راه‌های تماس

اگر به مشاوره حقوقی یا وکیل در زمینه‌های مرتبط با نوشتارهای من نیاز داشتید یا به برگزاری کارگاه و دوره‌های آموزشی برای خود و مدیران و کارکنان شرکتتان در موارد یاد شده، علاقه‌مند، بودید می‌توانید درخواست خود را با شماره‌های ۸۸۳۲۱۰۸۸ و ۸۸۳۲۳۲۷۹ (گروه حقوقی برهان) در میان بگذارید.

درخواست مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین