آشنایی با حسابداری مالیات برارزش افزوده (V.A.T) و طرز استفاده از معافیتهای آن

بخش اول

مقدمه

*تعریف مالیات

* عمر مالیات

*انواع مالیات

*شاخص های مالیات

*عمر مالیات برارزش افزوده در دنیا

*عمر مالیات برارزش افزوده در ایران

تعریف مالیات

مالیات تعاریف متعدد دارد. تعریف مورد قبول خبرگان مالیاتی این است که مالیات قسمتی از دارایی و در آمد اشخاص حقیقی و حقوقی تبعه یا مقیم یا دارای در آمد و ثروت در یک جامعه معین سیاسی (کشور) است که اشخاص مذکور به موجب قوانین مالیاتی آن جامعه مکلف به پرداخت می شوند و در صورت عدم پرداخت اجبار خواهند شد. به عبارت دیگر مالیات بر حسب تعریف سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) پرداختی است الزامی و بلاعوض که به این نوع مالیاتها ، مالیاتهای مستقیم می گویند.

از تعریف بالا این نتایج حاصل می شود:

نتیجه اول : مالیات هم به دارایی تعلق می گیرد هم به درآمد.

نتیجه دوم: اشخاص حقیقی و حقوقی هر دو باید مالیات بدهند .

نتیجه سوم : در هر کشوری تبعه و غیر تبعه بایستی مالیات بدهند.

نتیجه چهارم : اصل قانونی بودن مالیات که در تمام دنیا حاکم است .در ایران اصل ۵۱ قانون اساسی مبنای قانونی وصول مالیات است .

نتیجه پنجم : اجباری بودن پرداخت مالیات است . چون مالیات مربوط به حقوق عمومی است و قواعد حقوق عمومی آمره هستند و عدم اجرای آنها جریمه و ممنوع الخروج شدن بدنبال دارد .در مقابل قوانین مالی شرعی مانند حج ، خمس ، زکات و… ضمانت اجرای دنیوی ندارند.

 قوانین مالیاتی، دولت را با درآمد اشخاص شریک می کند. میزان مشارکت دولت، نرخ مالیات است. آورده ی  دولت امنیت و آموزش و دادگستری و …است.

عمر مالیات

مالیات عمری به اندازه تشکیل دولت در دنیا دارد و دولتها برای تامین مخارج و انجام وظایف خود مالیات برقرار می کردندو به قول عده ای  مالیات بهای تمدن است .

مالیات به دو نوع تقسیم می گردد: مالیات ملّی که در قانون مالیاتهای مستقیم مصادیق آن ذکر گردیده است و مالیات محلی که محدودبوده و مختص یک منطقه می باشد مثل عوارضی که به شهرداری ها می پردازیم این عوارض نیز نوعی مالیات است که به آن مالیات محلی می گویند . بیمه های اجتماعی نیز در بعضی نظامها، مالیات تلقی می شوند. مالیاتی که مصرف آن از قبل (برای درمان و بازنشستگی) تعیین شده است .

انواع مالیات

بطور کلی در دنیا مالیاتها به دو دسته تقسیم می شوند: مالیات مستقیم و مالیات غیر مستقیم

مالیات مستقیم به دارایی و در آمد تعلق می گیرند.

مالیات غیر مستقیم به کالا و خدمات تعلق می گیرد. در بخش مالیات غیر مستقیم، دستگاه مالیاتی هویت پرداخت کننده مالیات را نمی شناسد. زیرا شخص ثالثی مکلف شده مالیات را برای دولت اخذ کند. مثلاً کارخانه نوشابه سازی مکلف می شود. مالیات برمصرف را از خریدار اخذ کند و به دولت بدهد و مهم نیست که هویت مالیات دهنده احراز می شود یا خیر.

در حقیقت مالیات بر ارزش افزوده از انواع مالیاتهای غیر مستقیم می باشد. چون از تولید کننده دریافت می شود. از این جهت که تولید کننده مأمور شده آنرا از خریدار محصول و مصرف کننده اخذ کند و به دولت بدهد. پس ارتباطی بین دولت و مصرف کننده به صورت مستقیم مشاهده نمی گردد.

در مالیات مستقیم هویت مالیات دهنده دقیقاً مشخص است زیرا دارای پرونده و سوابق مالیاتی است.

شاخص مالیاتی

هر مالیات حداقل دو شاخص دارد:

۱- پایه یا مأخذ یا مبنای مالیات

۲- نرخ مالیات

پایه ی  مالیات: یعنی آن چیزی که مالیات به آن تعلق می گیردمانند قراردادهای پیمانکاری (البته مالیات به همه ی  قراردادها تعلق نمی گیرد. مثل قراردادهای خرید و همچنین در صورت انجام کار توسط خود شخص)

نرخ مالیات : تعیین می کند که چقدر از مالیات متعلق به دولت است

مثلاً در معاملات املاک، پایه ی  مالیات ارزش معاملاتی ملک و نرخ آن ۵% ارزش کل ملک است. خلاف آنچه که بعضی دوستان بیان می کنند. در ایران مالیات بر سرمایه هم داریم. زیر ۲ در هزار سرمایه ثبت شده یک شرکت بایستی به عنوان تمبر مالیاتی پرداخت شود و غیره …..

سابقه مالیات برارزش افزوده در دنیا

این نوع مالیات دارای قدمتی ۶۱ ساله است .در سال ۱۹۱۸ یکی از بازندگان جنگ جهانی اول دولت آلمان بود و نیاز به منابع مالی داشت. چون مالیات مستقیم از لحاظ طبقه بندی وصول مالیات، کُند محسوب می شود و چون و چرا دارد. آقای زیمنس که و طن دوست بود ومنابع سریع الوصول برای دولت آلمان می خواست مالیات را از روی تولید که مالیات مستقیم است برداشت و به مالیات بر مصرف که غیر مستقیم و سریع است و چانه زنی هم ندارد و به سود و زیان تولید کننده هم ارتباطی ندارد (چون مصرف کننده می پردازد) منتقل کرد و منابع درآمدی سریع برای دولت آلمان بوجود آورد. فرانسوی ها پس از جنگ جهانی دوم از این قاعده پیروی کردند و اکنون ۶۱ سال است که مالیات برارزش افزوده وصول می گردد و درحال حاضر در ۱۴۰ کشور اجراء می شود .

سابقه قانون مالیات برارزش افزوده در ایران

این قانون درسال ۱۳۸۷ در ایران اجرایی شد.

صادق رئیسی کیا

( منابع در بخش پایانی )

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *